Vandaag het laatste bericht in de serie oorlogskranten. Kort voor de bevrijding op 25 maartt 1945 wordt Goor zwaar gebombadeerd, 82 personen komen hierbij om het leven. Op 8 april is dan eindelijk de bevrijding en is Markelo vrij. Op onderstaande foto ziet u de, in Stokkum, gevangen genomen Duitse soldaten het schoolplein op marcheren waar ze in de oude dorpsschool worden geïnterneerd. Met genoemde foto beëindigen wij in deze rubriek onze serie Oorlogskranten. Aan de hand van krantenberichten uit de periode 1940-1945 hebben wij getracht in samenwerking met Stichting Heemkunde Markelo u een beeld te geven hoe geraffineerd de Duitse propaganda werkt en anderzijds de onderdrukking werd opgevoerd. Een onderdrukking die vele Nederlanders het leven heeft gekost. Laten we dit niet vergeten.

Ondanks het feit dat in 1944 de onderdrukking door de Duitsers steeds erger werd, denk aan de vele razia's, Doodvonnissen, gebrek aan voedsel enz., probeerde men op verschillende manieren de moed er in te houden. Zo verscheen op 7 september een satirise uitgave van de Friesche Courant. Uiteraard een illegale uitgave. In dit blad lezen we ondermeer hoe Goebbels Germaan werd, een Weermachtbericht ('saai, onorigineel!'), een 'Burgerlijke Stand' en een advertentierubriek - alles in schertsende of ironische toon gehouden, maar uitgesproken anti-Duits en anti-NSB. Hieronder een artikele en twee advertenties.

Friesche Courant. Leeuwarden. 7 sept. '44. 1 maal verschenen. druk. art., humor, satire." [Oplage] "9000. Dit nummer was een parodie op het in nationaal-socialistische geest geredigeerde dagblad de Friesche Courant, en qua opmaak een getrouwe kopie daarvan. Het initiatief tot de uitgave ging uit van de Trouw-groep in Friesland.

Naast de razia's, de paarden- en fietsenvordering kreeg Markelo ook te maken met een grote stroom van vluchtelingen. Dit begon na de slag om Arnhem (sept.1944). Op 14 november 1944 kreeg de gemeente bericht dat er 850 vluchtelingen ondergebracht moesten worden. Een artikel hierover "Verdreven van huis en haard" is te vinden in de Canon van Markelo op de website van de Stichting Heemkunde. Daarnaast kreeg Markelo ook te maken vele mensen uit het westen die op zoek waren naar voedsel. Bij dit alles kwam ook nog bij dat op 14 december 1944 de levering van stroom werd stop gezet. Op 3 januari 1945 wordt Jacob Oost gearresteerd en ondergaat in het kamp Neuengamme hetzelfde lot als Romijn en Hardenberg. De sporadische nieuwsvoorziening gaat meestal van mond tot mond of een enkel ondergronds blaadje. Zo schreef de verzetskrant Paraat begin april 1945 een artikel over het beruchte concentratiekamp Bergen Belsen.

Jacob Oost

Vandaag in een van de laaste artikelen in de serie oorlogskranten - op 11 juni verschijnt het laatste bericht in deze serie - aandacht voor een drietal Markeloseërs die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Op 4 oktober 1944 wordt G.W.B.Wondaal in Enschede door de Duitsers gefusilleerd. Op 3 november 1944. Dokter Romijn wordt gearresteerd. Later wordt hij naar het kamp Neuengamme in Duitsland (in de buurt van Hamburg) gedeporteerd waar hij komt te overlijden. Op 15 november 1944 pleegt het Twents verzet n een roofoverval op de Nederlandse Bank. Er wordt f 46.150.000 buitgemaakt. 10 december 1944, Jacob Adriaan Hardenberg wordt door de Duitsers gevangen genomen. Ook hij wordt naar Duitsland gedeporteerd en komt om in het kamp Neuengamme . Degene die hun radio nog verborgen konden voor de Duitsers en de Landwacht, blijven door, Jetje van radio Oranje, op de hoogte van de ontwikkelingen van de strijd aan alle fronten.

G.W.B. Wondaal	Dokter Romijn	J.A. Hardenberg

 

Twee krantenberichten uit de Nazikrant Volk en Vaderland van 29 september 1944. Hun gezwollen taal hebben ze nog steeds niet verleerd. Ondertussen krijgt het Nederlandse volk het steeds zwaarder te verduren. Op 27 oktober 1944 vindt er een grote razzia plaats in Markelo. Honderden mannen worden opgepakt en naar Zwolle afgevoerd. De onschuldige burger W.Immink wordt door de Duitsers doodgeschoten.

Het Algemeen Handelsblad maakt op 18 september 1944 bekend dat er luchtlandingen plaats vinden, o.a. in de omgeving van Arnhem, de slag om Arnhem volgt. Later bekend geworden door de film: "Een brug te ver". Door de Nederlandse regering in Londen wordt een algehele spoorwegstaking ingelast. Op 21 september 1944 probeert het ondergrondse verzet de spoorlijn in Stokkumerbroek op te blazen. Als represaille steken de Duitsers twee boerderijen de "Meijer"en de "Hunger" in brand. Volk en Vaderland maakt ons op 29 september 1944 bang voor de bevrijders.